burgermeesters verkiezingen in Utrecht

Vandaag vond ik een oproepkaart voor het burgemeestersreferendum in Utrecht voor 10 oktober in mijn bus.
Nu ben ik zelf voor het rechtstreeks kiezen van de burgemeester omdat dat een stuk transparanter is dan aanstelling door de Kroon. Bovendien geloof ik dat mensen zelf kunnen besluiten wat goed voor hen is. Of in dit geval, wie er goed voor hun is. Dat hoeft niet door 'specialisten' bedacht te worden.
Een veel gehoord argument tegen een rechtstreeks gekozen burgemeester is dat het burgemeesterschap geen politieke maar bestuurlijke functie zou zijn. Nu heb ik even op postbus 51 gekeken, en daaruit komt naar voren dat de burgemeester een grote invloed heeft op het te voeren beleid.

• Als voorzitter van het college van burgemeester en wethouders kan de burgemeester zelf daar stukken agenderen en en zelf mee discusseren.
• Als voorzitter van de gemeenteraad kan de burgemeester ook zelf stukken op de agenda zetten, en daar over mee praten.
• De burgemeester is verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde, en krijgt daar ook bevoegdheden voor. Ook heeft de burgemeester gezag over de politie en zit de burgemeester in de raad van bestuur van de brandweer.
  
• In sommige gemeente heeft de burgemeester daarnaast ook nog politieke portefeuilles. In Utrecht is dat het geval.
  

Burgemeesterschap is dus duidelijk wel een politieke functie.

Helaas is het burgemeestersreferendum geen rechtstreekse verkiezing. Dat kan ook nog niet, omdat daarvoor eerst de grondwet gewijzigd moet worden. Hoe gaat de aanstellingsprocedure dan wel in zijn werk?
Hier in Utrecht heeft de gemeenteraad eerst een vertrouwenscommissie in het leven geroepen. Deze heeft een advertentie gezet in de Staatscourant en de binnengekomen sollicitaties beoordeeld en kandidaten die zij geschikt acht uitgenodigd voor een gesprek. Aan de hand van dit gesprek draagt de commissie twee kandidaten voor aan de gemeenteraad, die deze goedkeurt en weer voordraagt aan de burgers door middel van het referendum.
Na dit referendum worden de twee kandidaten weer voorgedragen aan de commissaris van de koningin, die uiteindelijk een kandidaat aanstelt. Wel uit de gemeenteraad zijn voorkeur voor de door de kandidaat die het referundum gewonnen heeft.
Ben je de weg al kwijt? Ik wel.

Naast dat deze methode erg omslachtig is, zorgt het er ook voor dat de burgemeester vrijwel vanzelf uit de grootste partij uit de gemeente komt. Het is vast geen toeval dat beide kandidaten voor het burgemeesterschap uit de Partij van de Arbeid komen.
De kandidaten zijn Aleid Wolfsen en Ralph Pans. Naast dat ze allebei uit de PvdA komen, willen ze ook nog allebei vrijwel het zelfde, namelijk meer veiligheid en minder bureaucratie. Aleid wil verder meer dingen met de mensen besluiten en Ralph wil Utrecht ook groener, schoner en gezonder maken. Ralph geeft verder aan dat het enige verschil wat hij aan kan wijzen tussen hem en Aleid is, dat hij een 'doener' is.
Ik moet moeite doen om te zien waar ik nou eigenlijk tussen kies.

Het burgemeesterreferendum is dus een farce. Er wordt niet aan de burgers gevraagd een keuze tussen twee opties te maken. Ik ga dan dus ook geen keuze maken tussen de twee kandidaten, maar ik ga wel stemmen. Blanco. Als signaal dat ik wel degelijk wat te zeggen wil hebben over de aanstelling van de burgemeester.